Als jij nou eens
normaal doet,
dan heb ik
geen probleem
Roos Leenders
Praktische technieken om rustig en krachtig te blijven in lastig contact
Dit boek draagt bij aan:
Minder irritatie met je schoonmoeder
Minder frustratie met je ex
Minder boosheid naar je baas
Minder drama met je puberzoon
Minder gedoe met je buurvrouw
Minder onzekerheid bij je partner
Minder verveling bij de doktersassistente
Minder jaloezie richting je collega
Minder ongemak met je vader
Minder wanhoop over die chagrijnige stewardess
Minder verspilde energie aan je vriendin
Waarom dit boek er is
Niemand die ik ken wil graag stress, frustratie, boosheid, irritatie, jaloezie of onzekerheid voelen. Mensen willen liever gelukkig zijn. Dat is de natuurlijke neiging van de mens. Ook die van mij. In mijn zoektocht naar meer geluk onderzocht ik dagelijks wat mij ongelukkig maakte. Zo kwam ik erachter dat negatieve gevoelens in mij vaak ontstonden door het in mijn ogen vervelende gedrag van anderen. Daaruit trok ik een logische conclusie: als ik meer geluk, ontspanning en energie wilde, moest ik ervoor zorgen dat andere mensen mij dit niet meer konden ontnemen. Ik voelde me vaak overgeleverd aan het gedrag van anderen en vervolgens aan de negativiteit die in mij ontstond.
De ontdekking van innerlijke invloed
Psychiater Viktor Frankl inspireerde mij enorm om mijn relaties met bekenden, geliefden, onbekenden en vage kennissen totaal te herzien. Frankl overleefde concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog en verloor daarbij zijn vrouw, zijn ouders en zijn broer. Op het geweld en de omstandigheden in de kampen had hij geen enkele invloed. Maar hij ontdekte dat hij, te midden van al die ellende, nog altijd kon kiezen hoe hij keek, reageerde en dacht, en daarmee zijn innerlijke wereld kon beschermen. Dat hielp hem niet alleen zelf te overleven, maar ook om andere gevangenen bij te staan in psychische crises.
Toen ik dit verhaal hoorde, dacht ik: als hij in zo'n extreme situatie toch zelf enige vorm van invloed kon nemen, dan kan ik het in mijn relatief veilige wereld ook. Wanneer ik spanning voelde door het gedrag van anderen, dacht ik vaak: "Als jij nou eens normaal doet, dan heb ik geen probleem!"
Ik wilde dat de ander zijn of haar gedrag aanpaste, want dat leek de enige manier om mijn situatie en de bijbehorende vervelende gevoelens te verbeteren. Maar al snel kwam ik erachter dat mijn pogingen om mensen te veranderen tot weinig leidden. Helaas zijn mensen maar moeilijk plooibaar. Ze zijn zoals ze zijn. In eerste instantie leverde dat mij nog meer frustratie op. Zonder het te beseffen gaf ik steeds al mijn macht uit handen, simpelweg omdat een ander zich gedroeg op een manier die ik niet wilde.
Je kunt ALTIJD invloed nemen,
hoe vreselijk iemand ook doet!
Je kostbare energie behouden
Ik wil me heel goed en gelukkig voelen in dit ene leven dat ik heb. Daarom moest ik mijn relaties met andere mensen herzien. Ik begon te onderzoeken welke mogelijkheden ik als mens heb om mijn innerlijke wereld gezond, ontspannen en krachtig te houden, zelfs als mensen zich onbehoorlijk gedragen. Uit mijn intensieve zoektocht zijn de technieken ontstaan die in dit boek staan, die mij stuk voor stuk helpen om dit doel te realiseren. Ik weet nu dat ik mijn leven niet hoef te laten verpesten door onzin, drama en gedoe. Ik ben erachter gekomen dat het helemaal niet nodig is om mijn kostbare energie automatisch weg te geven aan andere mensen. Het is veel logischer om mijn energie te bewaren voor mezelf en de mensen waar ik van houd.
Ben ik dan nooit meer boos, geïrriteerd of verdrietig door het gedrag van anderen? Natuurlijk wel! Ik ben ook maar een mens! Maar doordat ik nu de technieken uit dit boek regelmatig toepas, is mijn leven echt opgeknapt:
- Ik bewaar makkelijker mijn rust, ook als een situatie lastig is.
- Ik verveel me minder snel in contact, omdat ik nu goede alternatieven heb.
- Ik blijf korter hangen in drama en gedoe, ook al heb ik in mijn ogen gelijk en wordt mijn gevoel van rechtvaardigheid op de proef gesteld.
- Ik ben beter in staat liefde te voelen voor de mensen om me heen omdat ik daar meer ruimte en energie voor over heb.
- Ik laat het humeur en gedrag van een ander niet leidend zijn, maar kies vaker zelf hoe ik wil reageren.
Het geeft een enorm gevoel van vrijheid als je je eigen levensplezier minder afhankelijk maakt van het gedrag van anderen. Dit gun ik iedereen en daarom schrijf ik dit boek!
Als je ontspannen kunt blijven in lastig contact, lukt dat ook beter op andere moeilijke momenten.
Ook al is boos
en verongelijkt zijn
best lekker,
ik werd er uiteindelijk
doodmoe van.
Dus ben ik ermee gestopt.
Waarom gezond reageren topsport is
Je hoeft niet automatisch te blijven hangen in frustratie, boosheid, onzekerheid, verdriet of irritatie. Je kunt kiezen voor een reactie die beter voor je is. Hoe je dat doet, staat in dit boek. Dat is absoluut niet makkelijk. Ontspannen en krachtig blijven in contact met mensen die je op de proef stellen, uitdagen en irriteren, is topsport. Vooral als je al moe bent of te veel op je bordje hebt. Het is vaak extra lastig als mensen heel dicht bij je staan.
Wat logisch voelt, is niet altijd goed voor je.
Vaak voelt het helemaal niet logisch om gezond te reageren op het vervelende gedrag van anderen. Want:
- Als iemand onaardig doet, voelt het logisch om kattig terug te doen. Misschien heb je daar in zo'n situatie zelfs recht op. Maar ontspannen word je er niet van.
- Als iemand vreselijk stom doet, is het heel normaal om boos te worden. Je praat erover, denkt erover na en laat je boosheid zien, waardoor de spanning vaak nog verder oploopt. Je blijft makkelijk in je frustratie hangen, terwijl dit niet altijd goed is voor je gezondheid en je relaties.
- Als iemand iets aan je vraagt wat je eigenlijk niet wilt geven, is het nog best lastig om nee te zeggen. Ja zeggen is vaak makkelijker omdat dit geen schuldgevoelens bij je oproept. Mensen vinden je aardig als je ja zegt. Maar voortdurend ja zeggen is niet altijd goed voor je.
- Als je iets voelt of vindt, is het best moeilijk om je uit te spreken, want dit kan uitlopen op een vervelend conflict. Misschien keer je nog meer naar binnen en los je het zelf wel weer op. Maar soms is het beter voor je om je mening te geven of een grens te trekken.
- Als je niet goed wordt geholpen door iemand, raak je logischerwijs gefrustreerd en lijkt het de normaalste zaak van de wereld om je zo te voelen. Maar irritatie is niet bevorderlijk voor je gemoedsrust.
- Als je te weinig aandacht krijgt, kun je onzeker worden en de ander de schuld geven van dit nare gevoel. Maar als je jouw onzekerheid alleen bij de ander neerlegt, blijft ze misschien in stand of wordt ze zelfs groter. De ander reageert vervolgens op uitingen die voortkomen uit je onzekerheid. Zo kan er meer onrust ontstaan, terwijl je juist naar liefde en verbinding verlangt.
Op deze manieren reageren op het gedrag van anderen is misschien heel logisch, maar niet bevorderlijk voor je gezondheid en gemoedsrust. Gelukkig zijn er betere alternatieven. Je hoeft je niet door de eerste de beste medeweggebruiker uit het lood te laten slaan. Je hoeft je leven niet te laten verstoren doordat een ander niet goed in zijn vel zit of nu eenmaal geen manieren heeft geleerd. Je hoeft niet overal op te reageren. En je hoeft ook niet eindeloos te blijven nadenken over het negatieve gedrag van anderen. Maar op een andere manier reageren dan je gewend bent, is niet makkelijk. Want je moet bereid zijn om jouw gebruikelijke gedrag, jouw denkbeelden en jouw patronen te onderzoeken en te veranderen. Als je onbewust de neiging hebt om in moeilijk contact automatisch stress, boosheid, onzekerheid en frustratie toe te laten, is dat nog best lastig. Maar als je gaat inzien dat dit je uiteindelijk uitput, ongezond voor je is en je relaties kan verslechteren, raak je misschien gemotiveerd om je eerste, logische reactie te weerstaan en te kiezen voor iets dat beter voor je is.
Elk lastig contact is een kans
om een Gouden Munt te winnen!
Het Gouden Muntenspel
Omdat dit niet makkelijk is, heb ik iets bedacht dat je kan helpen: Het Gouden Munten Spel. Je speelt het spel tegen jezelf. De bedoeling is dat je zoveel mogelijk Gouden Munten wint.
De spelregel in één zin
Elke keer dat lastig contact je een bewuste, gezonde keuze laat maken in plaats van een automatische reactie, win je een Gouden Munt.
Wel Gouden Munt
Je wint een Gouden Munt wanneer je in lastig contact een bewuste keuze maakt die bijdraagt aan meer rust, kracht, liefde, gezondheid of energie in jouw leven. Dat kan een andere reactie zijn, maar ook een andere manier van kijken of denken, een duidelijke grens of een kleine verandering in jezelf. Daarmee laat je zien dat je niet volledig bent overgeleverd aan het gedrag van een ander.
Een Gouden Munt betekent niet dat je gevoelens moet onderdrukken of alles maar van je schouders moet laten glijden. Je gevoelens mogen er zijn. Het gaat erom wat je vervolgens doet. Soms spreek je je uit, zeg je nee, vraag je hulp of breek je een gesprek af. Soms kies je ervoor iets snel weer los te laten. Jij kiest wat op dat moment gezond en goed voor jou is.
Geen Gouden Munt
Je wint géén Gouden Munt wanneer je automatisch kiest voor een reactie die je energie kost of je verder afbrengt van de manier waarop jij wilt leven. Bijvoorbeeld wanneer je:
- je laat opfokken, blijft hangen in irritatie of veel bozer wordt dan je wilt;
- snel oordeelt of meegaat in de negatieve energie van een ander;
- vanuit emotie iets zegt of doet waar je later spijt van hebt, roddelt of eindeloos blijft malen;
- de ander volledig verantwoordelijk maakt voor jouw onzekerheid, of jezelf afwijst omdat je je onzeker voelt;
- jezelf wegcijfert, niet uitspreekt wat jij wilt en alles maar laat gebeuren;
- geen nee zegt, terwijl je diep vanbinnen voelt dat dit wel nodig is;
- je schuldig voelt wanneer je voor jezelf opkomt of een grens aangeeft;
- uiteindelijk hetzelfde onaardige, kattige, dominante of vervelende gedrag gaat vertonen waar je de ander om veroordeelt.
Wat kun je winnen?
Als je vijf keer op een dag een Gouden Munt wint, dan voel je je aan het eind van de dag helderder, rustiger en sterker. Als je dit een week volhoudt, start je je weekend met meer energie, plezier en ruimte voor de mensen waar je van houdt. Kun je je voorstellen hoe goed je je voelt als je steeds automatischer en steeds vaker Gouden Munten wint gedurende drie maanden, of drie jaar?
En andersom werkt het ook zo. Eén keer frustratie, vijf keer boosheid, dat lijkt misschien weinig, maar als je deze negativiteit ongemerkt steeds toelaat, dag na dag, maand na maand, jaar na jaar, dan heeft het uiteindelijk echt een negatieve impact op je gezondheid, op je relaties, op je gemoedsrust en op je leven. De spanning die je opbouwt in contact met anderen is niet altijd onschuldig. Als je door de dag heen steeds heel even stress toelaat in je eigen systeem, in contact met je kind, partner, medeweggebruiker, collega, familielid, kassamedewerker, ex, docent of klant, dan is het toch niet gek dat je regelmatig doodmoe bent? Dat je kribbiger reageert dan je eigenlijk wilt? Dat je weinig energie over hebt om te gaan sporten? Dat je je best vaak ontevreden en ongelukkig voelt? Als dit lang doorgaat, kan alle opgebouwde spanning uiteindelijk bijdragen aan overbelasting.
Dit wil je niet! Je wilt natuurlijk zoveel mogelijk Gouden Munten winnen. Dit kan alleen maar als je in contact staat met andere mensen. Daarom zul je bijna zin krijgen om onaardige of moeilijke mensen te ontmoeten. Want dan krijg je de kans om je automatische reactie te stoppen en te kiezen voor iets wat bijdraagt aan een ontspannen en gelukkig leven. Elk contact wordt interessant, nu er iets te winnen valt!
Speel het Gouden Muntenspel samen met iemand anders
Het is best leuk om dit boek samen te lezen met iemand die dicht bij je staat. Dit voegt iets extra's toe en maakt je tegelijkertijd bewuster van hoe jij je gedraagt tegenover andere mensen. Toen ik het Gouden Muntenspel met mijn dochter speelde, vlak nadat ik haar de eerste versie van dit boek had laten lezen, liet ze geen enkel moment onbenut om mij te confronteren met mijn onbewuste gedrag. Als ik ook maar een klein beetje geïrriteerd, gefrustreerd, ontevreden of verveeld rondliep, riep ze: 'GEEN Gouden Munt voor jou!' Mijn bewustzijn op mijn eigen gedrag werd flink vergroot door haar observerende blik. Ik kon het vervolgens natuurlijk ook niet nalaten om haar erop te wijzen als zij in spanning bleef hangen.
Probeer vandaag een Gouden Munt te winnen
Dit doe je in drie stappen:
Stap 1: Je alarmsysteem gaat af bij (lichte) spanning. Let vandaag steeds goed op wanneer je een beetje spanning voelt in contact. Bijvoorbeeld wanneer iemand onaardig is, of je partner iets doet wat je irriteert. Zeg tegen jezelf: "Dit is een kans om een Gouden Munt te winnen."
Stap 2: 30 seconden rust. Neem 30 seconden pauze en sta stil bij hoe je je eigenlijk wilt voelen in dit ene leven wat je hebt. Als jij je goed, gelukkig en gezond wilt voelen, dan vraagt dit iets van jou. Alleen jij bent in staat iets van je leven te maken en voor iets beters te kiezen. Dit is je kans!
Stap 3. Je zegt inwendig: "In plaats van dat ik nu mijn kostbare energie automatisch en onbewust weggeef vraag ik mezelf af: wat kan ik zelf doen waardoor ik me goed, krachtig en ontspannen blijf voelen?"
In dit boek staan 23 simpele, direct toepasbare technieken die je hier stap voor stap bij helpen.
Hoe werkt dit boek?
Na het lezen van dit boek ga je inzien dat jij altijd een keuze hebt om meer rust, gezondheid en energie aan je leven toe te voegen. Altijd! Wat iemand anders dan ook doet, zegt, vindt of kiest.
Twee voorbeelden: Geen Gouden Munt en Wel Gouden Munt
Elk hoofdstuk begint met twee herkenbare voorbeelden: eerst hoe het gaat zonder Gouden Munt, daarna hoe het kan mét een Gouden Munt. Ik gebruik praktijkvoorbeelden uit mijn eigen leven en van situaties van mensen die ik ken. Als een voorbeeld over een kind gaat en jij geen kinderen hebt, dan kun je daar net zo goed een collega, klant of je (ex-)partner voor in de plaats lezen. Iedereen stoort zich aan andere dingen en gevoeligheden zijn persoonlijk. Het is dus de kunst om de voorbeelden uit dit boek te gebruiken om meer inzicht te krijgen in je eigen gedrag in relatie tot anderen.
Eén simpele techniek
Daarna volgt één simpele techniek die je direct kunt toepassen, met inzichten en praktische tips om hem meteen in de praktijk te brengen.
Een "Probeer dit eens"-oefening
Sluit af met een "Probeer dit eens"-oefening voor een rustig moment. Deze oefeningen kun je het beste uitproberen op momenten dat het rustig is in je leven en je al behoorlijk ontspannen bent. Dit is lastig, omdat je dan minder gemotiveerd bent om iets aan jezelf te veranderen, want het gaat toch goed?
Mensen zijn vaak pas bereid om te veranderen of iets nieuws te leren als de spanning hoog oploopt, ze doodmoe zijn of behoorlijk ongelukkig zijn. Dan willen ze graag van dit vervelende gevoel af en vragen ze zich af hoe ze dit voor elkaar kunnen krijgen. Maar als je in een lastige fase zit, is het moeilijker om jezelf iets nieuws aan te leren. Dan ben je al overgenomen door je gewoontegedrag, je destructieve gedachten en heftige emoties. Bovendien heb je dan minder energie over om nieuw gedrag aan te leren en krachtige keuzes te maken. Het loont dus echt om iets nieuws uit te proberen als je in rustig vaarwater bent. Zo wordt het makkelijker om deze simpele technieken toe te passen op momenten dat mensen op je knoppen drukken terwijl je al moe bent.
Tot slot: al lukt het je maar één keer per week om minder van je kostbare energie onbewust en automatisch te verspillen in lastig contact, dan is dit al een enorme winst. Je merkt dan namelijk dat jij in staat bent om een situatie anders te benaderen en voor jezelf te verbeteren. Het wordt dan opeens duidelijk dat je niet in spanning hoeft te blijven hangen, omdat er goede alternatieven zijn voor stress en boosheid die ook echt werken. Dat geeft een gevoel van regie en rust. Je bent niet overgeleverd aan wat je overkomt, maar je kunt zelf altijd iets doen om je innerlijke wereld een klein beetje ontspannener en gezonder te maken.
Veel plezier, ontspanning en geluk gewenst!
22 hoofdstukken
22 hoofdstukken, 22 kansen op een Gouden Munt.
Geef je geluk en humeur nooit meer uit handen!