Als jij nou eens normaal doet, dan heb ik geen probleem — Roos Leenders

Als jij nou eens
normaal doet,
dan heb ik
geen probleem

Roos Leenders

Roos Leenders

Praktische technieken om rustig en krachtig te blijven in lastig contact

Dit boek draagt bij aan:

Minder irritatie met je schoonmoeder

Minder frustratie met je ex

Minder boosheid naar je baas

Minder drama met je puberzoon

Minder gedoe met je buurvrouw

Minder onzekerheid bij je partner

Minder verveling bij de doktersassistente

Minder jaloezie richting je collega

Minder ongemak met je vader

Minder wanhoop over die chagrijnige stewardess

Minder verspilde energie aan je vriendin

Waarom dit boek er is

Niemand die ik ken wil graag stress, frustratie, boosheid, irritatie, jaloezie of onzekerheid voelen. Mensen willen liever gelukkig zijn. Dat is de natuurlijke neiging van de mens. Ook die van mij. In mijn zoektocht naar meer geluk onderzocht ik dagelijks wat mij ongelukkig maakte. Zo kwam ik erachter dat negatieve gevoelens in mij vaak ontstonden door het in mijn ogen vervelende gedrag van anderen. Daaruit trok ik een logische conclusie: als ik meer geluk, ontspanning en energie wilde, moest ik ervoor zorgen dat andere mensen mij dit niet meer konden ontnemen. Ik voelde me vaak overgeleverd aan het gedrag van anderen en vervolgens aan de negativiteit die in mij ontstond.

De ontdekking van innerlijke invloed

Psychiater Viktor Frankl inspireerde mij enorm om mijn relaties met bekenden, geliefden, onbekenden en vage kennissen totaal te herzien. Frankl overleefde concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog en verloor daarbij zijn vrouw, zijn ouders en zijn broer. Op het geweld en de omstandigheden in de kampen had hij geen enkele invloed. Maar hij ontdekte dat hij, te midden van al die ellende, nog altijd kon kiezen hoe hij keek, reageerde en dacht, en daarmee zijn innerlijke wereld kon beschermen. Dat hielp hem niet alleen zelf te overleven, maar ook om andere gevangenen bij te staan in psychische crises.

Toen ik dit verhaal hoorde, dacht ik: als hij in zo'n extreme situatie toch zelf enige vorm van invloed kon nemen, dan kan ik het in mijn relatief veilige wereld ook. Wanneer ik spanning voelde door het gedrag van anderen, dacht ik vaak: "Als jij nou eens normaal doet, dan heb ik geen probleem!"

Ik wilde dat de ander zijn of haar gedrag aanpaste, want dat leek de enige manier om mijn situatie en de bijbehorende vervelende gevoelens te verbeteren. Maar al snel kwam ik erachter dat mijn pogingen om mensen te veranderen tot weinig leidden. Helaas zijn mensen maar moeilijk plooibaar. Ze zijn zoals ze zijn. In eerste instantie leverde dat mij nog meer frustratie op. Zonder het te beseffen gaf ik steeds al mijn macht uit handen, simpelweg omdat een ander zich gedroeg op een manier die ik niet wilde.

Je kunt ALTIJD invloed nemen,
hoe vreselijk iemand ook doet!

Je kostbare energie behouden

Ik wil me heel goed en gelukkig voelen in dit ene leven dat ik heb. Daarom moest ik mijn relaties met andere mensen herzien. Ik begon te onderzoeken welke mogelijkheden ik als mens heb om mijn innerlijke wereld gezond, ontspannen en krachtig te houden, zelfs als mensen zich onbehoorlijk gedragen. Uit mijn intensieve zoektocht zijn de technieken ontstaan die in dit boek staan, die mij stuk voor stuk helpen om dit doel te realiseren. Ik weet nu dat ik mijn leven niet hoef te laten verpesten door onzin, drama en gedoe. Ik ben erachter gekomen dat het helemaal niet nodig is om mijn kostbare energie automatisch weg te geven aan andere mensen. Het is veel logischer om mijn energie te bewaren voor mezelf en de mensen waar ik van houd.

Ben ik dan nooit meer boos, geïrriteerd of verdrietig door het gedrag van anderen? Natuurlijk wel! Ik ben ook maar een mens! Maar doordat ik nu de technieken uit dit boek regelmatig toepas, is mijn leven echt opgeknapt:

Het geeft een enorm gevoel van vrijheid als je je eigen levensplezier minder afhankelijk maakt van het gedrag van anderen. Dit gun ik iedereen en daarom schrijf ik dit boek!

Als je ontspannen kunt blijven in lastig contact, lukt dat ook beter op andere moeilijke momenten.

Ook al is boos
en verongelijkt zijn
best lekker,
ik werd er uiteindelijk
doodmoe van.
Dus ben ik ermee gestopt.

Waarom gezond reageren topsport is

Je hoeft niet automatisch te blijven hangen in frustratie, boosheid, onzekerheid, verdriet of irritatie. Je kunt kiezen voor een reactie die beter voor je is. Hoe je dat doet, staat in dit boek. Dat is absoluut niet makkelijk. Ontspannen en krachtig blijven in contact met mensen die je op de proef stellen, uitdagen en irriteren, is topsport. Vooral als je al moe bent of te veel op je bordje hebt. Het is vaak extra lastig als mensen heel dicht bij je staan.

Wat logisch voelt, is niet altijd goed voor je.

Vaak voelt het helemaal niet logisch om gezond te reageren op het vervelende gedrag van anderen. Want:

Op deze manieren reageren op het gedrag van anderen is misschien heel logisch, maar niet bevorderlijk voor je gezondheid en gemoedsrust. Gelukkig zijn er betere alternatieven. Je hoeft je niet door de eerste de beste medeweggebruiker uit het lood te laten slaan. Je hoeft je leven niet te laten verstoren doordat een ander niet goed in zijn vel zit of nu eenmaal geen manieren heeft geleerd. Je hoeft niet overal op te reageren. En je hoeft ook niet eindeloos te blijven nadenken over het negatieve gedrag van anderen. Maar op een andere manier reageren dan je gewend bent, is niet makkelijk. Want je moet bereid zijn om jouw gebruikelijke gedrag, jouw denkbeelden en jouw patronen te onderzoeken en te veranderen. Als je onbewust de neiging hebt om in moeilijk contact automatisch stress, boosheid, onzekerheid en frustratie toe te laten, is dat nog best lastig. Maar als je gaat inzien dat dit je uiteindelijk uitput, ongezond voor je is en je relaties kan verslechteren, raak je misschien gemotiveerd om je eerste, logische reactie te weerstaan en te kiezen voor iets dat beter voor je is.

Elk lastig contact is een kans
om een Gouden Munt te winnen!

Het Gouden Muntenspel

Omdat dit niet makkelijk is, heb ik iets bedacht dat je kan helpen: Het Gouden Munten Spel. Je speelt het spel tegen jezelf. De bedoeling is dat je zoveel mogelijk Gouden Munten wint.

De spelregel in één zin

Elke keer dat lastig contact je een bewuste, gezonde keuze laat maken in plaats van een automatische reactie, win je een Gouden Munt.

Gouden muntWel Gouden MuntGouden munt

Je wint een Gouden Munt wanneer je in lastig contact een bewuste keuze maakt die bijdraagt aan meer rust, kracht, liefde, gezondheid of energie in jouw leven. Dat kan een andere reactie zijn, maar ook een andere manier van kijken of denken, een duidelijke grens of een kleine verandering in jezelf. Daarmee laat je zien dat je niet volledig bent overgeleverd aan het gedrag van een ander.

Een Gouden Munt betekent niet dat je gevoelens moet onderdrukken of alles maar van je schouders moet laten glijden. Je gevoelens mogen er zijn. Het gaat erom wat je vervolgens doet. Soms spreek je je uit, zeg je nee, vraag je hulp of breek je een gesprek af. Soms kies je ervoor iets snel weer los te laten. Jij kiest wat op dat moment gezond en goed voor jou is.

Geen Gouden Munt

Je wint géén Gouden Munt wanneer je automatisch kiest voor een reactie die je energie kost of je verder afbrengt van de manier waarop jij wilt leven. Bijvoorbeeld wanneer je:

  • je laat opfokken, blijft hangen in irritatie of veel bozer wordt dan je wilt;
  • snel oordeelt of meegaat in de negatieve energie van een ander;
  • vanuit emotie iets zegt of doet waar je later spijt van hebt, roddelt of eindeloos blijft malen;
  • de ander volledig verantwoordelijk maakt voor jouw onzekerheid, of jezelf afwijst omdat je je onzeker voelt;
  • jezelf wegcijfert, niet uitspreekt wat jij wilt en alles maar laat gebeuren;
  • geen nee zegt, terwijl je diep vanbinnen voelt dat dit wel nodig is;
  • je schuldig voelt wanneer je voor jezelf opkomt of een grens aangeeft;
  • uiteindelijk hetzelfde onaardige, kattige, dominante of vervelende gedrag gaat vertonen waar je de ander om veroordeelt.

Wat kun je winnen?

Als je vijf keer op een dag een Gouden Munt wint, dan voel je je aan het eind van de dag helderder, rustiger en sterker. Als je dit een week volhoudt, start je je weekend met meer energie, plezier en ruimte voor de mensen waar je van houdt. Kun je je voorstellen hoe goed je je voelt als je steeds automatischer en steeds vaker Gouden Munten wint gedurende drie maanden, of drie jaar?

En andersom werkt het ook zo. Eén keer frustratie, vijf keer boosheid, dat lijkt misschien weinig, maar als je deze negativiteit ongemerkt steeds toelaat, dag na dag, maand na maand, jaar na jaar, dan heeft het uiteindelijk echt een negatieve impact op je gezondheid, op je relaties, op je gemoedsrust en op je leven. De spanning die je opbouwt in contact met anderen is niet altijd onschuldig. Als je door de dag heen steeds heel even stress toelaat in je eigen systeem, in contact met je kind, partner, medeweggebruiker, collega, familielid, kassamedewerker, ex, docent of klant, dan is het toch niet gek dat je regelmatig doodmoe bent? Dat je kribbiger reageert dan je eigenlijk wilt? Dat je weinig energie over hebt om te gaan sporten? Dat je je best vaak ontevreden en ongelukkig voelt? Als dit lang doorgaat, kan alle opgebouwde spanning uiteindelijk bijdragen aan overbelasting.

Dit wil je niet! Je wilt natuurlijk zoveel mogelijk Gouden Munten winnen. Dit kan alleen maar als je in contact staat met andere mensen. Daarom zul je bijna zin krijgen om onaardige of moeilijke mensen te ontmoeten. Want dan krijg je de kans om je automatische reactie te stoppen en te kiezen voor iets wat bijdraagt aan een ontspannen en gelukkig leven. Elk contact wordt interessant, nu er iets te winnen valt!

Speel het Gouden Muntenspel samen met iemand anders

Het is best leuk om dit boek samen te lezen met iemand die dicht bij je staat. Dit voegt iets extra's toe en maakt je tegelijkertijd bewuster van hoe jij je gedraagt tegenover andere mensen. Toen ik het Gouden Muntenspel met mijn dochter speelde, vlak nadat ik haar de eerste versie van dit boek had laten lezen, liet ze geen enkel moment onbenut om mij te confronteren met mijn onbewuste gedrag. Als ik ook maar een klein beetje geïrriteerd, gefrustreerd, ontevreden of verveeld rondliep, riep ze: 'GEEN Gouden Munt voor jou!' Mijn bewustzijn op mijn eigen gedrag werd flink vergroot door haar observerende blik. Ik kon het vervolgens natuurlijk ook niet nalaten om haar erop te wijzen als zij in spanning bleef hangen.

Probeer dit eens

Probeer vandaag een Gouden Munt te winnen

Dit doe je in drie stappen:

Stap 1: Je alarmsysteem gaat af bij (lichte) spanning. Let vandaag steeds goed op wanneer je een beetje spanning voelt in contact. Bijvoorbeeld wanneer iemand onaardig is, of je partner iets doet wat je irriteert. Zeg tegen jezelf: "Dit is een kans om een Gouden Munt te winnen."

Stap 2: 30 seconden rust. Neem 30 seconden pauze en sta stil bij hoe je je eigenlijk wilt voelen in dit ene leven wat je hebt. Als jij je goed, gelukkig en gezond wilt voelen, dan vraagt dit iets van jou. Alleen jij bent in staat iets van je leven te maken en voor iets beters te kiezen. Dit is je kans!

Stap 3. Je zegt inwendig: "In plaats van dat ik nu mijn kostbare energie automatisch en onbewust weggeef vraag ik mezelf af: wat kan ik zelf doen waardoor ik me goed, krachtig en ontspannen blijf voelen?"

Hoe doe je dat?

In dit boek staan 23 simpele, direct toepasbare technieken die je hier stap voor stap bij helpen.

Hoe werkt dit boek?

Na het lezen van dit boek ga je inzien dat jij altijd een keuze hebt om meer rust, gezondheid en energie aan je leven toe te voegen. Altijd! Wat iemand anders dan ook doet, zegt, vindt of kiest.

Twee voorbeelden: Geen Gouden Munt en Wel Gouden Munt

Elk hoofdstuk begint met twee herkenbare voorbeelden: eerst hoe het gaat zonder Gouden Munt, daarna hoe het kan mét een Gouden Munt. Ik gebruik praktijkvoorbeelden uit mijn eigen leven en van situaties van mensen die ik ken. Als een voorbeeld over een kind gaat en jij geen kinderen hebt, dan kun je daar net zo goed een collega, klant of je (ex-)partner voor in de plaats lezen. Iedereen stoort zich aan andere dingen en gevoeligheden zijn persoonlijk. Het is dus de kunst om de voorbeelden uit dit boek te gebruiken om meer inzicht te krijgen in je eigen gedrag in relatie tot anderen.

Eén simpele techniek

Daarna volgt één simpele techniek die je direct kunt toepassen, met inzichten en praktische tips om hem meteen in de praktijk te brengen.

Een "Probeer dit eens"-oefening

Sluit af met een "Probeer dit eens"-oefening voor een rustig moment. Deze oefeningen kun je het beste uitproberen op momenten dat het rustig is in je leven en je al behoorlijk ontspannen bent. Dit is lastig, omdat je dan minder gemotiveerd bent om iets aan jezelf te veranderen, want het gaat toch goed?

Mensen zijn vaak pas bereid om te veranderen of iets nieuws te leren als de spanning hoog oploopt, ze doodmoe zijn of behoorlijk ongelukkig zijn. Dan willen ze graag van dit vervelende gevoel af en vragen ze zich af hoe ze dit voor elkaar kunnen krijgen. Maar als je in een lastige fase zit, is het moeilijker om jezelf iets nieuws aan te leren. Dan ben je al overgenomen door je gewoontegedrag, je destructieve gedachten en heftige emoties. Bovendien heb je dan minder energie over om nieuw gedrag aan te leren en krachtige keuzes te maken. Het loont dus echt om iets nieuws uit te proberen als je in rustig vaarwater bent. Zo wordt het makkelijker om deze simpele technieken toe te passen op momenten dat mensen op je knoppen drukken terwijl je al moe bent.

Tot slot: al lukt het je maar één keer per week om minder van je kostbare energie onbewust en automatisch te verspillen in lastig contact, dan is dit al een enorme winst. Je merkt dan namelijk dat jij in staat bent om een situatie anders te benaderen en voor jezelf te verbeteren. Het wordt dan opeens duidelijk dat je niet in spanning hoeft te blijven hangen, omdat er goede alternatieven zijn voor stress en boosheid die ook echt werken. Dat geeft een gevoel van regie en rust. Je bent niet overgeleverd aan wat je overkomt, maar je kunt zelf altijd iets doen om je innerlijke wereld een klein beetje ontspannener en gezonder te maken.

Veel plezier, ontspanning en geluk gewenst!

22 hoofdstukken

22 hoofdstukken, 22 kansen op een Gouden Munt.
Geef je geluk en humeur nooit meer uit handen!

1 Je kunt je laten opfokken, of je kunt iets moois zien. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Ongelofelijk, die irritante medeweggebruikers!' Wel een Gouden Munt: 'Ik laat mijn dag niet verpesten. Ik kijk naar wat er wel mooi is.' Scan for Beauty-techniek 2 Je kunt je ellendig voelen, of je kunt je gedachten aanpassen. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Mijn vreselijke buren verpesten mijn leven.' Wel een Gouden Munt: 'Ik laat mijn buren niet mijn goede humeur verpesten, hoe vreselijk de situatie ook is.' Ik Bepaal Wat Ik Denk-techniek 3 Je kunt je irriteren, maar dat kun je ook niet doen. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Mijn wortel etende collega drijft me tot waanzin.' Wel een Gouden Munt: 'Ik bepaal zelf waar ik mijn aandacht op richt. Daardoor vermindert mijn irritatie aanzienlijk.' 33%-33%-33%-techniek 4 Je kunt je vervelen, of je kunt ontspannen. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Ik word doodmoe van je verhaal!' Wel een Gouden Munt: 'Terwijl jij onzin praat, neem ik even lekker de tijd om me te ontspannen.' Afstandelijk Luisteren-techniek 5 Je kunt in een conflict belanden, of je kunt het even laten. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Waarom loopt dit gesprek nu alweer zo uit de hand?' Wel een Gouden Munt: 'Ik geef hem geen lucifer, dan kan hij onmogelijk een vuurtje aansteken.' Geen Lucifer, Geen Vuur-techniek 6 Je kunt er een punt van maken, maar je kunt dat ook niet doen. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Heb ik gekookt en heeft zij er ook nog kritiek op!' Wel een Gouden Munt: 'Dit gaat uitmonden in ruzie en daar heb ik geen zin in. Ik druk even op de pauzeknop totdat iedereen is gekalmeerd.' Eerst Pauze, Dan Praten-techniek 7 Je kunt zielig doen, of je kunt het 180 graden anders zien. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Wat een ellende! Stuurt ze me ook nog naar de supermarkt, terwijl ik al de hele dag het huishouden heb gedaan?' Wel een Gouden Munt: 'Ik laat mijn avond niet verpesten, of jij me nu een onmogelijke opdracht geeft of niet.' 180 Graden Anders-techniek 8 Je kunt blijven doormalen, of je kunt de radio in je hoofd uitzetten. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Ik blijf maar doormalen over wat hij niet had mogen zeggen!' Wel een Gouden Munt: 'Ik bepaal zelf welke radiozender er in mijn hoofd speelt. Niemand anders.' Zet de Radio in Je Eigen Hoofd Uit-techniek 9 Je kunt kijken naar het gedrag, of je kunt kijken naar de mens erachter. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Stef gedraagt zich echt onredelijk. Dit pik ik niet!' Wel een Gouden Munt: 'Wat kan ik doen om hem te helpen in plaats van het erger voor hem te maken?' Kijk naar de Mens Achter het Gedrag-techniek 10 Je kunt je eigen drama in stand houden, of je kunt het allemaal iets minder serieus nemen. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Hoe durft hij dit tegen mij te zeggen? Dit is echt verschrikkelijk!' Wel een Gouden Munt: 'Als ik dit als een filmscene bekijk, zie ik hoe serieus ik alles maak.' Bioscooppositie-techniek 11 Je kunt zien wat er niet klopt, of je kunt zien wat er wel klopt. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Er klopt ook werkelijk helemaal niets van!' Wel een Gouden Munt: 'Ik kijk niet alleen naar wat er niet klopt. Ik kijk ook naar wat er wel klopt.' Wat Klopt Er Wel-techniek 12 Je kunt oordelen, of je kunt in de spiegel kijken. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Wat een dominante betweter. Ik trek dat echt heel slecht.' Wel een Gouden Munt: 'Wat zegt mijn heftige oordeel over haar eigenlijk over mij?' De Spiegeltje-aan-de-Wand-techniek 13 Je kunt bij een ander blijven zoeken wat je nodig hebt, of je kunt het ook aan jezelf geven. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Waarom geef jij mij niet de aandacht en liefde die ik nodig heb?' Wel een Gouden Munt: 'Wat ik mezelf geef, hoef ik niet steeds aan jou te vragen.' Wat Ik Mijzelf Geef, Hoef Ik Niet Aan de Ander te Vragen-techniek 14 Je kunt overal ja op zeggen, of je kunt gezond blijven. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Natuurlijk doe ik het wel. Laat mij maar weer alles oplossen.' Wel een Gouden Munt: 'Ik zeg nee tegen jou en ja tegen mijn gezondheid.' De Power of No-techniek 15 Je kunt je kostbare energie weggeven, of je kunt jezelf beschermen tegen negativiteit. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Na een gesprek met jou ben ik helemaal leeg.' Wel een Gouden Munt: 'Jouw negatieve energie is van jou. Mijn energie blijft bij mij.' Energie Gevend of Energie Nemend-techniek 16 Je kunt blijven klagen, of je kunt er iets aan doen. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Waarom verandert hier nu werkelijk nooit iets?' Wel een Gouden Munt: 'Ik accepteer het of ik doe er wat aan. De rest is waanzin.' Accepteer Het of Doe Er Wat Aan-techniek 17 Je kunt gestrest uit een gesprek komen, of je kunt je ontspanningsspier trainen. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Na een gesprek met jou ben ik werkelijk helemaal kapot.' Wel een Gouden Munt: 'Terwijl jij praat, train ik mijn ontspanningsspier.' Train Je Ontspanningsspier-techniek 18 Je kunt chagrijnig worden, of je kunt je goede humeur behouden. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Wat een chagrijn! Dan doe ik toch net zo onaardig terug.' Wel een Gouden Munt: 'Niemand is het waard om mijn goede humeur aan weg te geven. Ik besteed mijn aandacht liever aan iemand die ik kan helpen.' Geef Niemand Je Goede Humeur-techniek 19 Je kunt dichtklappen, of je kunt zeggen wat jij denkt. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Laat maar. Het heeft toch geen zin om iets te zeggen.' Wel een Gouden Munt: 'Ik vertel rustig wat ik voel en denk.' Zeg Wat Je Voelt en Denkt-techniek 20 Je kunt je hart sluiten vanwege je teleurstelling, of je kunt het openhouden. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Ik laat nooit meer iemand dichtbij komen.' Wel een Gouden Munt: 'Ik laat jouw gedrag mijn hart niet voorgoed sluiten.' Houd Je Hart Open-techniek 21 Je kunt in een fictief verhaal verdwijnen, of je kunt bij de realiteit van dit moment blijven. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Ik weet zeker dat dit helemaal misgaat.' Wel een Gouden Munt: 'Ik blijf bij wat er op dit moment werkelijk gebeurt.' Blijf in het Nu-techniek 22 Je kunt je emoties op de ander afreageren, of je kunt ze onderzoeken. Aan jou de keus! Geen Gouden Munt: 'Door jou voel ik mij zo verschrikkelijk!' Wel een Gouden Munt: 'Ik voel eerst wat er in mij gebeurt voordat ik het bij jou neerleg.' Pauze en Voel-techniek
← Het Ontspannen Alternatief