Je kunt zien wat er niet klopt,
of je kunt zien wat er wel klopt.Aan jou de keus!
Geen Gouden Munt
'“Er klopt ook werkelijk helemaal niets van!”'
Pieter zit met zijn kinderen bij zijn moeder op de bank. Het ruikt naar koffie en er ligt een schaaltje koekjes op tafel, maar nog voor hij echt kan landen maakt ze zo'n onhandige opmerking. Zo'n zinnetje dat op papier misschien lief klinkt, maar dat voor hem al zijn hele leven dezelfde bijsmaak heeft: passief-agressief, verpakt als zorg, en voor zijn gevoel overduidelijk bedoeld als kritiek. Hij voelt het meteen in zijn lijf, zijn schouders trekken omhoog alsof ze zich willen beschermen. Hoe kan ze nou alweer zo stom doen? denkt hij, terwijl hij naar haar kijkt en tegelijk niet meer echt naar haar kijkt, maar naar alles wat er mis is.
Hij heeft haar dit al zo vaak gevraagd. Wil je dat soort opmerkingen alsjeblieft niet meer maken? Maar het lijkt gewoon niet door te dringen. Vanaf dat moment verschuift er iets in hem en kijkt hij met een andere bril: hij ziet alleen nog maar wat er niet aan haar klopt. De manier waarop ze praat, hoe ze lacht, hoe ze zelfs de koekjes op tafel zet, alles komt binnen als bewijs. En wanneer ze tegen de kinderen zegt dat ze hun jas goed moeten ophangen, hoort hij opnieuw diezelfde ondertoon, alsof zij even moet laten merken dat híj het niet goed doet. Zie je wel, denkt hij. Ze vindt dat ik mijn kinderen niet goed opvoed.
Zijn moeder vraagt of hij koffie wil. “Nee,” zegt hij kortaf, sneller dan hij van plan was. Ze kijkt op, aarzelt en vraagt dan of er iets is. “Nee hoor,” zegt hij, maar zijn gezicht verraadt hem, de spanning staat erop. Hij zit stijf op de bank, boos en prikkelbaar, en de kinderen voelen dat meteen. Ze worden drukker, trekken aan hem, zoeken zijn aandacht en maken ruzie om niets. Zijn moeder lijkt daar onzeker van te worden en begint meer te praten, alsof ze de stilte wil opvullen en de sfeer wil redden. Maar juist dat extra gepraat irriteert hem alleen maar verder, alsof elke zin er één te veel is.
Later, in de auto naar huis, voelt hij de middag als een steen in zijn maag. Wat een verschrikkelijke middag, denkt hij. Bij haar loopt het ook altijd verkeerd. En terwijl hij met een slecht humeur rijdt, merkt hij de spanning nog steeds in zijn schouders en de irritatie in zijn lijf. Bij haar, beseft hij ergens, is het inmiddels weer rustig: zij zit gewoon op haar bank. Hij is degene die alles mee naar huis neemt.
Wel Gouden Munt
'“Ze is meer dan die ene opmerking.”'
Pieter zit opnieuw bij zijn moeder op de bank, met de kinderen naast hem en dezelfde vertrouwde setting om hen heen. Wanneer ze weer diezelfde onhandige opmerking maakt, schiet zijn irritatie direct omhoog. Daar heb je haar weer, denkt hij, en hij merkt hoe zijn aandacht zich automatisch vastbijt in wat er niet klopt. Binnen een paar seconden is zijn moeder in zijn hoofd veranderd in een lastig, dom en onmogelijk mens. Het gebeurt zo snel dat het bijna voelt alsof hij geen keuze heeft, alsof het beeld zichzelf maakt.
Maar dit keer herkent Pieter het patroon terwijl het zich afspeelt. Als ik zo blijf kijken, verpest ik mijn eigen middag, denkt hij. Niet die van haar. Die van mij. En precies daar, midden in die prikkelbaarheid, stelt hij zichzelf bewust een andere vraag: wat klopt er op dit moment wel? In het begin heeft hij er weinig zin in. Zijn geïrriteerde gedachten willen liever munitie verzamelen, bewijsjes stapelen voor alles wat zijn moeder verkeerd doet. Toch zet hij door, alsof hij zijn blik met twee handen een andere kant op duwt.
Hij denkt aan hoe ze regelmatig op de kinderen past, zonder gezeur. Aan dat ze koffie heeft gezet en zelfs zijn favoriete koekjes heeft gekocht. Aan hoe ze vraagt hoe het met zijn werk gaat, oprecht geïnteresseerd. Aan vroeger: jarenlang bracht ze hem naar voetbal. Ze hielp met zijn verhuizing. Ze is dol op haar kleinkinderen. Terwijl hij dat rijtje in zichzelf afloopt, kijkt hij naar haar handen; hij ziet dat ze een beetje trillen wanneer ze de koekjes op tafel zet. Hij ziet haar ouder geworden lichaam, en ineens ziet hij óók haar goede bedoelingen.
Misschien is die opmerking onhandig, denkt hij, maar dat is niet het enige wat er nu gebeurt. Er klopt ook heel veel wel. Hij voelt dat zijn adem wat zakt en dat de scherpte uit zijn lijf wegebt. Pieter glimlacht naar haar en zegt: “Fijn dat je die koekjes weer hebt gehaald. De kinderen zijn er gek op.” Zijn moeder ontspant zichtbaar, alsof er ruimte ontstaat. De kinderen gaan rustiger aan tafel zitten en de middag krijgt een andere toon. Het gedrag van zijn moeder is nauwelijks veranderd, maar Pieter kijkt niet meer alleen naar dat ene onderdeel dat hem stoort, en juist daardoor voelt hij zich anders.
Voorkomen dat één vervelend punt jouw hele beeld van iemand overneemt?
Kies de Wat Klopt Er Wel-techniek!
Je aandacht heeft de neiging om zich vast te bijten in wat er niet klopt:
- Iemand zegt iets verkeerds.
- Komt een afspraak niet na.
- Luistert niet goed.
- Ruimt zijn rommel niet op.
- Is te luid, te langzaam, te slordig of juist veel te precies.
Als je eenmaal op die manier kijkt, zie je steeds meer bewijs dat jouw oordeel klopt.
Je kunt dan makkelijk terecht komen in een verhaal waar je van alles erbij haalt. Je ziet niet alleen de vervelende eigenschap of het onhandige moment, maar je ziet een onmogelijk mens.
Alles wat die persoon doet, komt vervolgens verkeerd binnen. Zelfs iets neutraals kan dan als irritant of aanvallend voelen. Bovendien gaan je gedachten dan ook snel bedenken wat er in het verleden allemaal mis ging.
Het gevaar van negatief kijken is dat je vooral je eigen leven ermee besmet en verpest. Niet dat van de ander.
- Jij loopt rond met de irritatie.
- Jij voelt de spanning in je lichaam.
- Jij verliest energie.
- Jij neemt het slechte humeur mee naar huis.
De ander zit misschien allang iets heel anders te doen.
De Wat Klopt Er Wel-techniek helpt je om jouw blik weer groter te maken.
Je ontkent niet wat er verkeerd gaat. Je voegt alleen toe wat je door je irritatie niet meer kon zien.
Iedereen heeft sterke en minder sterke kanten:
- Niemand doet alles goed.
- Sommige mensen zijn heel sociaal, maar maken weinig af.
- Andere mensen hebben veel doorzettingsvermogen, maar kunnen slecht luisteren.
- Iemand kan chaotisch zijn en tegelijkertijd de leukste persoon op een feestje.
- Iemand kan heel gezond leven, maar niets begrijpen van geld.
- Iemand kan onhandige opmerkingen maken en toch altijd klaarstaan als je hulp nodig hebt.
Dat geldt ook voor jou.
Jij hebt eigenschappen waar andere mensen blij van worden en gedrag waar ze zich aan kunnen ergeren.
Wanneer je alleen kijkt naar wat iemand niet goed doet, zoom je in op een klein deel van die persoon. Dat kleine deel wordt vervolgens jouw hele werkelijkheid.
Maar een mens is altijd meer dan het gedrag waaraan jij je op dit moment stoort.
Zodra je merkt dat je in gedachten een lijst maakt van alles wat er niet deugt, stel je jezelf deze vraag: wat klopt er op dit moment wel?
- Misschien verloopt het gesprek niet prettig, maar heeft de ander wel tijd voor je vrijgemaakt.
- Misschien is je partner slordig, maar zorgt hij goed voor de kinderen.
- Misschien praat je collega veel te veel, maar helpt ze je altijd als je vastloopt.
- Misschien maakt je moeder onhandige opmerkingen, maar staat ze altijd voor je klaar.
- Misschien luistert je vriend niet goed, maar brengt hij je wel aan het lachen.
In het begin kan dit geforceerd voelen. Je bent geïrriteerd en dan moet je opeens iets aardigs bedenken. Daar heb je waarschijnlijk helemaal geen zin in.
Maar je doet dit niet voor de ander, je doet het voor jezelf. Blijf je alleen kijken naar wat er niet klopt, dan vult je binnenwereld zich met kritiek, frustratie en ontevredenheid. Kijk je ook naar wat er wel klopt, dan ontstaat er ruimte voor waardering, rust en plezier.
Je hoeft je irritatie niet direct kwijt te raken. Richt je aandacht op het goede, en je voelt je simpelweg beter.
Jouw ervaring met iemand wordt voor een groot deel bepaald door waar jij op let.
Dat betekent niet dat je naief moet worden. Je mag problemen benoemen, grenzen aangeven en besluiten dat bepaald gedrag niet acceptabel is.
Maar zelfs dan hoef je jouw volledige aandacht niet te laten opslokken door alles wat er verkeerd gaat.
Je kunt zien wat er niet klopt en tegelijkertijd blijven zien wat er wel klopt.
Video volgt hier
wat klopt er wel?
Kies vandaag iemand aan wie jij je regelmatig ergert. Begin niet met de moeilijkste persoon in je leven.
Bedenk vijf dingen die wel kloppen aan deze persoon. Dit doe je niet voor de ander, maar om jezelf te trainen dat je je innerlijke wereld kunt veranderen door anders te denken en te kijken. Frustratie en irritatie kosten veel energie, en als je je manier van kijken positiever maakt, voelt dit beter. Controleer vandaag zelf of dat klopt.
Denk bewust steeds:
- Wat doet deze persoon goed?
- Waar is hij of zij sterk in?
- Wanneer heeft deze persoon iets voor jou gedaan?
- Welke goede herinnering hebben jullie samen?
- Wat zou je missen als deze persoon er niet meer was?
Niet om de ander te veranderen, maar om te onderzoeken wat dat met jouw eigen gevoel doet.
LIEF ZIJN DOE IK VOOR MIJ
NIET VOOR JOU