7

Je kunt zielig doen,
of je kunt het 180 graden anders zien.Aan jou de keus!

Geen Gouden Munt

'“Wat een ellende! Stuurt ze me ook nog naar de supermarkt, terwijl ik al de hele dag het huishouden heb gedaan?!”'

Sandra, de partner van Patrick, zegt dat ze zich niet zo lekker voelt. Of hij nog even naar de supermarkt wil gaan. Patrick heeft er totaal geen zin in. Hij heeft de hele dag van alles in huis gedaan. Dit is toch ook zijn weekend?

Verongelijkt loopt hij door de supermarkt. Wat een ellende. En dit noemen ze dan weekend? moppert hij in zichzelf. En dan ook nog vegan spek? Dat zoekt ze zelf maar uit.

Hij voelt zich steeds onrechtvaardiger behandeld. De kinderen? Lui. Zijn vrouw? Lui. En wie moet alles weer doen? Juist.

Boos gooit hij de spullen in zijn karretje. De drukte in de supermarkt maakt zijn frustratie alleen maar erger. Hij haat boodschappen doen op zaterdag. En dan regent het ook nog.

Met ieder product dat hij in zijn karretje gooit, groeit zijn gevoel van onrecht. Hij herhaalt voortdurend dezelfde zinnen in zijn hoofd:

Ik moet ook altijd alles doen.

Niemand houdt rekening met mij.

Hij vergeet voor het gemak dat Sandra zich niet lekker voelt. Ook vergeet hij dat hij zelf ja heeft gezegd. In zijn hoofd heeft Sandra hem naar de supermarkt gestuurd en had hij geen enkele keuze.

Gefrustreerd komt hij thuis. Hij roept naar de kinderen dat ze de boodschappen moeten uitpakken, maar natuurlijk hoort niemand hem door die verdomde koptelefoons.

Geirriteerd ploft hij op de bank. Sandra komt erbij zitten, zich van geen kwaad bewust.

“Gelukt?” vraagt ze.

“Ja, Jezus, waarom zou het niet lukken?” snauwt hij.

Ze kijkt hem verbaasd aan. “Waaraan heb ik dit verdiend?”

Sandra vertrekt naar boven. De toon voor de zaterdagavond is gezet.

Gouden muntWel Gouden MuntGouden munt

'“Ik laat mijn avond niet verpesten, of jij me nu een onmogelijke opdracht geeft of niet.”'

Patrick parkeert de auto bij de supermarkt en voelt dat hij opgefokt en moe is. Voordat hij uitstapt, sluit hij even zijn ogen. Niemand die het ziet. Gewoon even resetten.

Hij merkt dat hij zich slachtoffer voelt van Sandra. Het bekende verhaal komt alweer op:

Ik moet ook altijd alles doen.

Maar deze keer heeft hij geen zin om zichzelf opnieuw ongelukkig te maken. Hij wil zich goed voelen en een leuk weekend hebben.

Patrick weet inmiddels dat hij snel in deze manier van denken terechtkomt. Zodra iemand hem iets vraagt waar hij geen zin in heeft, voelt het alsof hij wordt gedwongen. Hij vergeet dan dat hij ook nee kan zeggen, iets anders kan voorstellen of gewoon ja kan zeggen zonder zichzelf daarna urenlang zielig te vinden.

Daarom past hij de 180 Graden Anders-techniek toe. Iedere negatieve gedachte die in zijn hoofd opkomt, draait hij de andere kant op. Of hij die nieuwe gedachte nu direct gelooft of niet.

Dus vraagt hij zichzelf af:

Klopt het eigenlijk wel dat ik alles zelf moet doen?

Sandra doet ook veel. Ze heeft een drukke baan, zorgt goed voor de kinderen en is geweldig in het onderhouden van hun sociale kring. Ze is misschien geen ster in het huishouden, maar dat betekent niet dat ze niks doet.

In de supermarkt voelt hij de slachtofferrol opnieuw opkomen.

Het is zo druk. Daarom wil ik dus nooit op zaterdag boodschappen doen.

Hij draait de gedachte om:

‘Ik had pizza kunnen bestellen, morgen kunnen gaan of tegen Sandra kunnen zeggen dat ik vandaag geen zin had. Maar ik heb ervoor gekozen om nu te gaan. Dus waarom zou ik mezelf zo opvreten?’

In plaats van zich te ergeren aan de volle supermarkt, kijkt hij naar de enorme hoeveelheid producten.

Wat een overvloed. Vierentwintig soorten mayonaise en dertig soorten brood. Wat een luxe.

Een oudere vrouw twijfelt bij het schap met plantaardige producten. Patrick vraagt of hij haar kan helpen. Samen zoeken ze naar vegan spek. Hij moet een beetje lachen. Een kwartier geleden vond hij het nog het meest belachelijke product ter wereld. Nu staat hij er bijna reclame voor te maken.

Hij besluit nacho’s te maken. Die kunnen ze vanavond samen eten terwijl ze naar een leuke film kijken.

Op weg naar huis zet hij muziek aan. De regen tikt nog steeds tegen zijn voorruit en de boodschappen staan achter in de auto. Patrick is verbaasd over hoe vrolijk hij zich voelt bij een situatie die hij normaal gesproken ellendig zou vinden.

Als hij thuiskomt, vraagt Sandra:

“Gelukt?”

Patrick houdt het pakje vegan spek omhoog.

“Het heeft me bloed, zweet en tranen gekost, maar ik heb het gevonden.”

Sandra lacht. De toon voor de zaterdagavond is gezet, maar nu op een manier waar Patrick blij van wordt.

Hoe doe je dat?

Uit de slachtofferrol stappen als de keuzes van een ander jouw leven lijken te verpesten?

Kies de 180 Graden Anders-techniek!

Hoe vaak voel jij je slachtoffer van de keuzes of het gedrag van een ander?

Je partner wil iets wat jij niet wilt. Je kind luistert niet. Je collega laat werk liggen. Je moeder verwacht dat je langskomt. Je buurman maakt lawaai. Je vrienden willen niet met je op stap.

Op zo’n moment voelt het alsof de ander bepaalt hoe jouw dag verloopt en hoe jij je voelt. Maar het is belangrijk om onderscheid te maken tussen de keuze van de ander en wat jij vervolgens met die keuze doet.

Sandra kiest ervoor om Patrick te vragen boodschappen te doen. Patrick kiest ervoor om ja te zeggen. Daarna maakt hij zichzelf tijdens het boodschappen doen steeds ongelukkiger.

Dat kan hij beïnvloeden.

Je hebt vaker een keuze dan je op zo’n moment denkt. Je kunt nee zeggen, overleggen, hulp vragen, een grens aangeven, of besluiten iets wel te doen zonder jezelf ondertussen helemaal op te vreten.

Dit betekent niet dat oneerlijke of onveilige situaties niet bestaan. Soms is gedrag echt schadelijk of onacceptabel. Dan kan het nodig zijn om weg te gaan, hulp te zoeken of een duidelijke grens te trekken.

Gebruik de 180 Graden Anders-techniek niet om schadelijk gedrag goed te praten, maar wanneer jouw manier van kijken en denken je meer energie kost dan de situatie zelf.

Draai je gedachte 180 graden om

Herken eerst de zinnen waarmee je jezelf machteloos maakt:

  • Ik moet ook altijd alles doen.
  • Niemand houdt rekening met mij.
  • Door jou is mijn hele dag verpest.
  • Ik heb geen keuze.

Misschien klopt er best iets van wat je denkt. Maar helpt het om die zin honderd keer te herhalen? Wordt de situatie daardoor beter? Krijg je er meer energie van?

Draai de gedachte eens helemaal om:

Ik moet ook altijd alles doen. Ik hoef niet alles te doen. Ik mag hulp vragen of nee zeggen.

Niemand houdt rekening met mij. Wie houdt er wel rekening met mij? En houd ik zelf voldoende rekening met mij?

Door jou is mijn hele dag verpest. Ik laat mijn hele dag niet verpesten door dit ene moment.

Ik heb geen keuze. Welke kleine keuze heb ik op dit moment wel?

Het gaat er niet om dat je de tegenovergestelde gedachte direct gelooft. Je voegt alleen een andere manier van kijken toe.

Gedachten kunnen behoorlijk dramatisch zijn. Ze doen alsof ze de absolute waarheid vertellen. Maar een gedachte is nog steeds maar een zin in je hoofd. En jij kunt daar een andere zin naast zetten.

Vraag jezelf daarna af:

Wat kan ik nu doen om deze situatie beter te maken?

Kun je nee zeggen? Hulp vragen? Een andere afspraak maken? Iets vervelends combineren met iets leuks? Of besluiten dat dit moment niet belangrijk genoeg is om je hele dag weg te geven?

Iedere keer dat je jouw slachtofferverhaal herkent, je gedachte omdraait en daarna een gezondere keuze maakt, win je een Gouden Munt.

De ander hoeft daarvoor niet eens te veranderen.

Filmpje van Roos: 180 Graden Anders uitgelegd

Video volgt hier

Probeer dit eens

draai het 180 graden om

Let vandaag op een klein moment waarop jij je verongelijkt, tekortgedaan of slachtoffer voelt.

Luister naar de zin in je hoofd:

Ik moet...

Door jou...

Niemand...

Altijd...

Nooit...

Draai die zin vervolgens 180 graden om, ook als je de nieuwe gedachte nog niet gelooft.

Vraag jezelf af:

Wat is er nog meer waar?

Welke keuze heb ik zelf gemaakt?

Welke keuze kan ik nu nog maken?

Hoe voorkom ik dat deze situatie mijn hele dag overneemt?

Kies vervolgens een concrete actie. Zeg nee, vraag hulp, verander je plan, zet muziek aan, maak er iets leuks van of laat het onderwerp los.

Kijk aan het einde van de dag terug:

Ben ik in mijn slachtofferverhaal blijven hangen?

Of heb ik de situatie 180 graden anders bekeken en daarmee een Gouden Munt gewonnen?

JIJ BENT GEEN SLACHTOFFER
VAN DE KEUZES
VAN EEN ANDER
MAAR VAN JOUW EIGEN
MANIER VAN DENKEN

← Hoofdstuk 6 Hoofdstuk 8 →