Je kunt dichtklappen,
of je kunt zeggen wat jij denkt.Aan jou de keus!
Geen Gouden Munt
'“Laat maar. Het heeft toch geen zin om iets te zeggen.”'
Nienke en haar partner Robert zitten aan tafel. Robert vertelt dat hij zijn broer heeft uitgenodigd om het hele weekend bij hen te logeren.
Nienke schrikt. Ze heeft een drukke week achter de rug en verheugde zich juist op een rustig weekend samen. Bovendien vindt ze het vermoeiend als zijn broer er is. Hij praat veel, blijft lang zitten en Robert verdwijnt regelmatig naar boven, waardoor Nienke uiteindelijk degene is die hem gezelschap houdt.
Ze wil zeggen dat ze hier helemaal geen zin in heeft, maar Robert klinkt zo enthousiast.
“Gezellig toch?” vraagt hij.
Nienke voelt haar keel dichtknijpen. Ze is bang dat Robert haar ongezellig en moeilijk vindt als ze zegt wat ze werkelijk denkt.
“Prima,” zegt ze.
Robert merkt niets en praat verder. Nienke wordt stiller. In haar hoofd begint het gesprek dat ze niet hardop voert.
Waarom overleg je dit niet eerst met mij? Je weet toch dat ik moe ben? Natuurlijk moet ik mij weer aanpassen.
Robert vraagt of er iets is.
“Nee hoor.”
De rest van de avond reageert Nienke kortaf. Hij begrijpt niet wat er aan de hand is en Nienke vindt dat hij dit zelf zou moeten begrijpen.
De volgende dag zegt ze tegen een vriendin dat Robert nooit rekening met haar houdt. Tegen Robert zegt ze nog steeds niets.
Wanneer zijn broer vrijdag voor de deur staat, is Nienke al geirriteerd voordat hij binnen is. Ze heeft haar gevoelens dagenlang ingehouden en ondertussen zelf steeds groter gemaakt.
Wel Gouden Munt
'“Ik vertel rustig wat ik voel en denk.”'
Robert vertelt opnieuw dat hij zijn broer heeft uitgenodigd om het hele weekend te blijven slapen.
Nienke voelt direct spanning. Haar eerste neiging is om te zeggen dat het prima is. Dat voorkomt op dit moment teleurstelling en gedoe.
Maar ze weet inmiddels wat er daarna gebeurt. Ze zegt ja, wordt steeds stiller en hoopt vervolgens dat Robert zelf ontdekt wat er aan de hand is. Als dat niet gebeurt, wordt ze boos omdat hij haar niet begrijpt.
Nienke besluit deze keer wel te vertellen wat ze voelt en denkt.
“Ik hoor dat jij hier heel enthousiast over bent,” zegt ze. “Maar ik schrik er eerlijk gezegd van. Ik ben erg moe en had mij verheugd op een rustig weekend samen.”
Robert kijkt teleurgesteld. “Maar mijn broer komt bijna nooit.”
Nienke voelt direct de neiging om haar woorden terug te nemen. Toch blijft ze rustig.
“Ik zeg niet dat hij helemaal niet mag komen. Ik wil graag dat we samen kijken wat voor ons allebei werkt. Ik vind het lastig als hij het hele weekend blijft en jij tussendoor andere dingen gaat doen. Dan voel ik mij verantwoordelijk om hem bezig te houden.”
Robert verdedigt zich eerst. Nienke gaat niet bewijzen dat zij gelijk heeft. Ze vertelt alleen wat de situatie met haar doet en wat ze nodig heeft.
Uiteindelijk spreken ze af dat zijn broer een nacht blijft en dat Robert zelf tijd met hem doorbrengt. Zondagochtend houden Robert en Nienke vrij voor elkaar.
Het gesprek is niet volledig ontspannen. Robert is even teleurgesteld en Nienke vindt het spannend om duidelijk te zijn. Toch voelt ze daarna rust. Ze heeft zichzelf niet verstopt en Robert heeft de kans gekregen om rekening met haar te houden.
Vertellen wat er in jou gebeurt zonder de ander aan te vallen?
Kies de Zeg Wat Je Voelt en Denkt-techniek!
Het kan behoorlijk lastig zijn om te zeggen wat je werkelijk voelt en denkt. Misschien ben je bang dat de ander boos, verdrietig of teleurgesteld raakt. Je wilt geen ruzie, wilt niet zeuren of hebt geleerd dat jouw gevoelens minder belangrijk zijn.
Daarom zeg je:
“Het maakt mij niet uit.”
“Doe maar wat jij wilt.”
“Er is niets aan de hand.”
Maar ondertussen is er wel iets aan de hand. Je voelt teleurstelling, boosheid, verdriet of spanning. Je zegt het alleen niet. De ander krijgt daardoor geen duidelijke informatie en gaat gewoon verder.
Vervolgens hoop je misschien dat hij aan je gezicht, stilte of houding ziet wat er speelt. Als dat niet gebeurt, voel je je nog minder begrepen.
De ander kan niet altijd weten wat er in jou gebeurt. Als jij wilt dat iemand jou begrijpt, zul je iets van jouw binnenwereld moeten laten zien.
Zeg wat er in jou gebeurt
Vertellen wat je voelt en denkt is iets anders dan de ander beschuldigen.
Er is een verschil tussen:
“Jij houdt ook nooit rekening met mij.”
en:
“Ik merk dat ik spanning voel omdat ik behoefte heb aan rust en graag wil dat we dit eerst samen bespreken.”
In de eerste zin vertel je vooral wat er volgens jou mis is met de ander. In de tweede zin vertel je wat er in jou gebeurt.
Je kunt eenvoudig beginnen met: “Ik merk dat…”, “Ik voel…”, “Ik denk…”, “Ik heb behoefte aan…” of “Ik zou graag willen…”
Je hoeft het niet perfect te formuleren. Het is al een grote stap als je niet automatisch dichtklapt, maar eerlijk zegt wat je op dat moment merkt.
Praat voordat je ontploft
Hoe langer je iets inhoudt, hoe groter het meestal wordt. Een kleine teleurstelling verandert in boosheid. Boosheid verandert in verwijten en uiteindelijk komt alles er op een onhandig moment uit.
Vertel daarom liever eerder wat er in je gebeurt. Niet pas wanneer je de ander bijna niet meer kunt uitstaan.
Je kunt ook zeggen dat je nog niet precies weet wat je voelt:
“Ik merk dat dit mij raakt. Ik wil er even over nadenken en kom er later op terug.”
Daarmee voorkom je dat je direct vanuit boosheid reageert, maar sluit je het gesprek ook niet voorgoed af.
De ander mag anders reageren dan jij hoopt
Eerlijk vertellen wat je voelt, betekent niet dat je automatisch krijgt wat je wilt. De ander kan het niet met je eens zijn, teleurgesteld raken of een andere behoefte hebben.
Dat maakt jouw openheid niet verkeerd. Je vertelt wat er in jou gebeurt zodat jullie met de werkelijke informatie kunnen omgaan. Daarna zoek je samen naar een oplossing of besluit je wat jij zelf wilt doen.
Je hoeft niet alles te delen
Open zijn betekent niet dat je iedere losse gedachte onmiddellijk moet uitspreken. Sommige gedachten zijn onnodig hard, ontstaan vanuit boosheid of zijn na tien minuten alweer verdwenen.
Je hoeft niet te zeggen:
“Ik vind je broer een eindeloze blaataap en ik hoop dat hij nooit meer langskomt.”
Je kunt wel zeggen:
“Ik merk dat een heel weekend bezoek mij te veel energie kost.”
Het doel is niet dat je alles ongefilterd bij de ander neerlegt. Het doel is dat je eerlijk vertelt wat belangrijk is voor het contact, zonder de ander met jouw woorden kapot te maken.
Video volgt hier
zeg wat er in jou gebeurt
Kies een kleine situatie waarin je normaal gesproken zegt dat het je niet uitmaakt, terwijl je wel degelijk iets voelt of wilt.
Wacht niet tot je boosheid enorm is opgelopen. Begin bijvoorbeeld met:
“Ik vind dit lastig om te zeggen, maar ik wil toch eerlijk zijn.”
Vertel daarna wat er in jou gebeurt. Blijf zo veel mogelijk bij jezelf en maak geen lange lijst van alles wat de ander verkeerd doet.
Luister ook naar zijn reactie. Je hoeft jouw gevoel niet terug te nemen als de ander teleurgesteld is. Jullie mogen allebei iets anders ervaren.
Als het je lukt om niet dicht te klappen, maar rustig en eerlijk te vertellen wat je voelt en denkt, win je een Gouden Munt.
De uitspraak "maak van je hart geen moordkuil"
is er niet voor niets.